Audyt wewnętrzny: wszystko, co musisz wiedzieć

Audyt wewnętrzny odgrywa kluczową rolę w rozwoju każdej firmy, oferując obiektywną ocenę ryzyka i lepszą skuteczność operacyjną. Audytorzy analizują dokumentację finansową i biznesową, identyfikują nieprawidłowości i oceniają zgodność z przepisami, co znacząco wpływa na usprawnienie działalności operacyjnej organizacji. 

Przeczytaj artykuł i dowiedz się, jakie są rodzaje audytu wewnętrznego i poznaj najlepsze praktyki oraz niezbędne elementy w raportach audytowych.

Czym jest audyt wewnętrzny?

Audyt wewnętrzny charakteryzuje się niezależną działalnością doradczą i kontrolną, której celem jest optymalizacja funkcjonowania firmy i dostarczanie jej wartości dodanej poprzez systematyczne i metodyczne usprawnienie efektywności. Proces ten wspiera również organizację w kontroli wewnętrznej i realizacji jej celów. 

Celem audytu wewnętrznego jest m.in. wsparcie firmy w ocenie jej działań oraz osiąganiu wyznaczonych zadań poprzez systematyczne i metodyczne badanie poszczególnych kwestii. 

Dzięki temu, możliwe jest wprowadzenie obiektywnego podejścia do oceny ładu organizacyjnego, zarządzania ryzykiem, a także przestrzegania i zgodności z regulacjami obowiązującymi w firmie.

Niektóre obszary, na których może skupiać się audyt wewnętrzny w celu oceny, to weryfikacja poprawności danych w organizacji, ryzyka operacyjne, dokumenty finansowe, zgodność z przepisami środowiskowymi, efektywność procedur i systemów, zarządzanie przypadkami oszustw, zgodność z przepisami dotyczącymi zdrowia i bezpieczeństwa oraz zgodność regulacyjna.

Potrzeba przeprowadzenia audytu może wiązać się m.in. z rosnącym poziomem złożoności działalności, oraz coraz bardziej ograniczoną możliwością bezpośredniego kierowania firmą.

Rodzaje audytu wewnętrznego

Audyt wewnętrzny jest niezastąpionym narzędziem, które pomaga firmom w ocenie wielu aspektów ich działalności. Jednak organizacje mogą wykorzystać różne z nich do zwiększenia swojej efektywności i bezpieczeństwa. Jakie są rodzaje audytu wewnętrznego?

Audyt zgodności

Skupia się na sprawdzeniu, czy firma przestrzega obowiązujących przepisów prawnych zgodnych z ich działalnością, normami i wewnętrznymi procedurami. Jest kluczowy w minimalizowaniu ryzyka prawnych regulacji, a także w utrzymaniu pozytywnego wizerunku firmy.

Audyt środowiskowy

Audytowanie działalności przedsiębiorstwa pod kątem wpływu na środowisko obejmuje nie tylko analizę bezpośrednich skutków operacyjnych, ale również sprawdzenie, czy firma stosuje się do obowiązujących przepisów ochrony środowiska. 

Biorąc pod uwagę wzrost zainteresowania kwestiami ekologicznymi i społecznymi ze strony zarządów, inwestorów indywidualnych oraz konsumentów, wewnętrzne zespoły audytowe powinny przywiązywać szczególną uwagę do tych aspektów w swojej pracy.

Audyt bezpieczeństwa i technologii

Ten rodzaj audytu koncentruje się na ocenie systemów informatycznych firmy pod kątem skuteczności technologii oraz bezpieczeństwa. Audytorzy sprawdzają, czy technologie w organizacji są aktualne i czy odpowiednio chronią dane przed cyberatakami oraz innymi zagrożeniami.

Audyt wydajności

Ten typ audytu bada, jak efektywnie firma wykorzystuje swoje zasoby do osiągania założonych celów. Ocena ta pozwala na identyfikację zasobów i sugeruje metody poprawy efektywności operacyjnej.

Audyt finansowy

Skupia się na sprawdzeniu dokładności rachunkowo-księgowej i rzetelności informacji finansowych przedsiębiorstwa. Audyt finansowy jest również niezbędny do oceny, czy finanse firmy są zarządzane prawidłowo, co jest kluczowe zarówno dla wewnętrznych, jak i zewnętrznych interesariuszy.

Audyt operacyjny

Audyt operacyjny analizuje codzienne operacje biznesowe, aby ocenić, czy są one efektywne i zgodne z celami strategicznymi firmy. To wszechstronne podejście pozwala na głębsze zrozumienie operacji i ich optymalizację.

Projekty specjalne

Dotyczą one zadań audytowych, które mogą wynikać z unikalnych problemów lub sytuacji. Projekty te mogą obejmować badania dotyczące potencjalnych nowych rynków, integrację po fuzjach i przejęciach, czy też inne zadania wymagające szczegółowej, dedykowanej analizy.

Cele strategiczne audytu wewnętrznego

Audyt wewnętrzny stanowi istotny element strategii każdej firmy, a wykonywanie audytów specjalistycznych nie powinno być lekceważone. Audytorzy wewnętrzni pracujący w różnorodnych sektorach – od ochrony zdrowia, poprzez technologię, edukację, aż po administrację publiczną – charakteryzują się działalnością niezależną i obiektywną. Ich usługi mają na celu nie tylko zwiększenie efektywności zarządzania ryzykiem i systemów kontroli, ale również identyfikację nowych możliwości na usprawnienia i wykrywanie ewentualnych zagrożeń oraz wspieranie kadry zarządzającej w realizacji celów i zadań przez systematyczną ocenę kontroli zarządczej, a także czynności doradcze.

Jednak cele audytu wewnętrznego nie ograniczają się jedynie do aspektów kontroli i zarządzania ryzykiem, lecz obejmują również rozwijanie świadomości organizacyjnej i poprawę ogólnej efektywności operacyjnej. Dzięki obiektywnej i niezależnej pracy audytorów, możliwe jest nie tylko wychwytywanie i minimalizowanie zagrożeń, ale także identyfikowanie obszarów do optymalizacji i innowacji. W rezultacie, audyt wewnętrzny staje się kluczowym narzędziem strategicznym, które pomaga organizacjom prosperować w dynamicznie zmieniającym się środowisku biznesowym. 

Jasno określone cele audytu, skupiające się na wsparciu realizacji misji organizacji i jej ciągłym doskonaleniu, są fundamentem dla zrównoważonego rozwoju i zdolności adaptacyjnych firmy wobec przyszłych wyzwań.

Proces i etapy audytu wewnętrznego

W zakresie audytu wewnętrznego istotne jest zapewnienie przestrzegania zasad, poprawa efektywności działania oraz identyfikacja potencjalnych obszarów ryzyka. Poniżej zamieszczamy szczegółowe informacje na temat każdego etapu procesu audytu wewnętrznego.

Tworzenie zespołu audytu wewnętrznego

Przed rozpoczęciem audytu kluczowe jest zbudowanie kompetentnego zespołu. Idealni kandydaci do tego zadania to osoby z wyraźnie rozwiniętymi umiejętnościami analitycznymi i krytycznym myśleniem, które potrafią skutecznie się komunikować. Co więcej, każdy audytor powinien charakteryzować się uczciwością, obiektywizmem, dyskrecją i umiejętnością pracy zespołowej.

Ocena ryzyka i planowanie audytu

Proces audytu wewnętrznego rozpoczyna się od oceny ryzyka. Audytorzy identyfikują i analizują wszystkie obszary działalności firmy podlegające kontroli. Następnie, po ocenie ryzyka i przygotowaniu struktury wybierane są te obszary, które zostaną uwzględnione w rocznym planie audytowym. Jest to kluczowy dokument, który określa cele, harmonogram prac, a także role poszczególnych członków zespołu audytowego. 

Istotnym elementem procesu audytowego jest również regularna kontrola postępu prac, dzięki której możliwa jest bieżąca analiza osiągnięć, omówienie problemów i wprowadzenie ewentualnych korekt do planu. Dzięki temu, audyt jest bardziej efektywny, a ciągła komunikacja i współpraca w zespole zapewniają najlepsze wyniki.

Zakres audytu i praca w terenie

Określenie zakresu audytu to kluczowy moment, który pomaga zdefiniować oczekiwania zarówno audytorów, jak i organizacji. Na początku, zespół audytu może stosować metody pośrednie, takie jak np. przegląd istniejących dokumentów. Jednak w trakcie pracy terenowej wykonuje on już różnego rodzaju czynności, w tym testowanie transakcji, prowadzenie obserwacji oraz analizy. Te ostatnie działania mogą być ukierunkowane na konkretny cel, aby sprawdzić określone elementy, mające na celu ogólną weryfikację różnych systemów i procedur.

Raportowanie wyników

Wynikiem pracy zespołu audytu wewnętrznego jest dokładny raport końcowy, który zwykle poprzedza wstępny raport tymczasowy. Tymczasowy raport zawiera pilne lub wrażliwe informacje, które są od razu przekazywane kierownictwu organizacji z uwagi na ich kluczowe znaczenie. 

Przed zatwierdzeniem ostatecznego raportu kontroli, zespół audytu wewnętrznego przedstawia projekt, aby uzyskać dodatkowe uwagi i komentarze, które mogą być włączone do końcowego dokumentu.

Monitorowanie skuteczności wdrożenia rekomendacji

Po zakończeniu ustalonego okresu na wprowadzenie rekomendacji, zespół audytu wewnętrznego przystępuje do realizacji kolejnych działań, mających na celu sprawdzenie, czy zalecenia wynikające z audytu zostały właściwie zaimplementowane lub skorygowane. Ten etap pozwala na ocenę efektywności wprowadzonych zmian oraz zapewnia, że wszystkie niezbędne poprawki zostały dokonane zgodnie z wytycznymi.

Proces przeprowadzany przez zespół audytu, którego usługi obejmują od początkowej oceny ryzyka po końcowe monitorowanie wdrożenia rekomendacji, pokazuje, jak kompleksowe i wieloetapowe podejście może prowadzić do ciągłej poprawy i wzrostu efektywności w każdej organizacji.

Wyzwania związane z audytem wewnętrznym

Z audytem wewnętrznym związanych jest szereg utrudnień, które mogą wyniknąć w trakcie jego przeprowadzania. Najczęstsze z nich to m.in. opór wobec procesu, utrudniony dostęp do informacji i wciąż zmieniające się przepisy. 

Opór wobec audytu wewnętrznego 

Największym wyzwaniem dla audytorów jest opór ze strony personelu, który często postrzega audyt jako zagrożenie dla swojej pozycji lub jako narzędzie do wykrywania błędów i nakładania kar. Dlatego warto tworzyć odpowiednią kulturę, w której audyt postrzegany jest jako proces wspierający rozwój, ale to wymaga stałej edukacji i czasu.

Zachowanie niezależności i obiektywności

Audytorzy muszą zachować niezależność od jednostek, które zostają poddane audytowi, co bywa wyzwaniem, szczególnie w mniejszych firmach z ograniczonymi zasobami ludzkimi. Jednak obiektywność w ocenach jest kluczowa dla utrzymania wiarygodności oraz skuteczności wyników audytu.

Dostęp do informacji

Efektywne zbieranie danych może być utrudnione przez brak odpowiednich systemów informatycznych, niechęć pracowników do dzielenia się informacjami, czy złożoność dokumentacji. W takich przypadkach, wymaga to od audytorów umiejętności negocjacyjnych, aby uzyskać dostęp do niezbędnych zasobów.

Zmieniające się przepisy i standardy

Częste zmiany w przepisach prawnych i standardach rachunkowych zmuszają audytorów do ciągłego dokształcania się i aktualizowania swojej wiedzy. Jest to niezbędne, aby mogli skutecznie oceniać zgodność organizacji z obowiązującymi wymogami.

Zarządzanie zmianami

Wprowadzanie zmian po audycie może napotkać opór lub być nieprawidłowo odbierane przez pracowników. W związku z tym audytor musi posiadać umiejętności zarządzania ryzykiem, aby efektywnie poprzez doradztwo wdrażać poprawki i udowadniać ich wartość dla organizacji.

Jak audyt wewnętrzny pomaga organizacji?

Audyt wewnętrzny pełni kluczową rolę w poprawie efektywności i transparentności działania organizacji. Dzięki identyfikacji słabych punktów w systemach kontrolnych i operacyjnych, możliwe jest wczesne rozpoznanie i naprawienie potencjalnych problemów, zanim przerodzą się one w poważniejsze zagrożenia. Ponadto, poprzez czynności doradcze, audyt wewnętrzny przyczynia się do optymalizacji procesów, co bezpośrednio wpływa na zwiększenie produktywności operacyjnej firmy.

Metodyczne podejście w kwestii audytów pomaga zarządzać ryzykiem poprzez systematyczne ocenianie i rekomendowanie ulepszeń w obszarach, gdzie ryzyko jest największe. Audyty realizowane w uporządkowany sposób zapewniają również zgodność z obowiązującymi przepisami prawnymi i standardami, co jest kluczowe dla uniknięcia sankcji prawnych oraz utrzymania dobrego wizerunku firmy.

Audyt wewnętrzny promuje kulturę transparentności i odpowiedzialności wśród pracowników, co zwiększa zaufanie interesariuszy wewnętrznych i zewnętrznych do działalności organizacji. Jest również nieocenionym narzędziem w procesie podejmowania decyzji strategicznych, dostarczając zarządowi wiarygodnych analiz i danych.

Solutions

The AdaptiveGRC platform offers a variety of modules to help manage GRC activities for your company.

In order to meet your company's specific needs, our team of experienced developers can tailor the required functionalities to deliver exactly what your company needs. If your company requires a customized module to effectively meet its needs, we can help.

Let us fit the best solution for your company. Fill out the form below.
GET CONSULTATION

Streamline Your GRC Activities with AdaptiveGRC
Get Results Faster.

  • Fill out the form.
  • Our consultant will work with you to determine what your company needs.
  • We will schedule a product demo to show you the required features.
  • We will gain your feedback and tailor a tool to your needs.
Fill in the form

    The Controller of your personal data is C&F S.A. with its headquarters in Warsaw, Poland. Your data will be processed in accordance with C&F S.A. Privacy Policy

    OUR TESTIMONIALS

    Read Gartner reviews to find out what users think about our solutions

    One of the best GRC software with very good price

    Adaptive GRC offers a great deal of flexibility in supporting GRC&AUDIT processes. The product is continuously developed and the customer receives new possibilities and functionalities. In addition, the price is very attractive in comparison to competitive products. The support team takes a flexible approach to the customer's needs.

    Sebastian B. CEO | Computer & Network Security

    Comprehensive platform for managing risk and compliance

    I used AdaptiveGRC Compliance and Risk Management modules for more than a year. Implementation went smooth, and the support team was always very helpful. I especially value the functionality AdaptiveGRC offers - all GRC processes can be managed in one tool, and there is a single database. The tool helped my organization lower operating costs and gain a better understanding of risks in the organization.

    Marcin K. Chief Information Security Officer | Financial Services

    Perfect program for compliance control

    It is amazing that thanks to AdaptiveGRC individual assessment management can be shortened from days to minutes. The tool can generate reports for different stakeholders containing only their desired assessment outcome data. I appreciate much the possibility of generating compliance specification lists for supplier contracts or internal departments.

    Jasween K. Compliance Pharmaceuticals

    AdaptiveGRC supports insurance companies in their risk and compliance management processes

    I used AdaptiveGRC to 1. support insurance companies' compliance management processes following a complex industry-specific regulation. 2. I also used AdaptiveGRC to support the process of managing and monitoring data processors as GDPR came into effect. I experienced a significant increase in efficiency in both cases.

    Verified Reviewer Insurance | Self-employed

    What's in a name...

    As the name is representative, AdaptiveGRC is a complete, interconnected GRC solution that can be adapted to organizations across industries and size. The AGRC team did a superb job designing and building a best-in-class GRC solution that addresses the challenges faced in today's uncertain and ever-changing global business climate. Working with the AGRC team has been a pleasure and the support they have provided is exceptional.

    D Scott C. Business Development | Biotechnology

    Financial institutions could benefit greatly from AdaptiveGRC

    I am happy to be able to use AdaptiveGRC in my work. This dedicated solution is very helpful for anyone that has to fill out the SREP questionnaire. The extra time I gained was priceless. The platform's design was also very appealing to me. The fact that it was so simple to use was a major plus for me. Due to its comparison capabilities with past years' forms, I was able to cut down on the amount of time it took to complete the new questionnaire. What is more, I was able to monitor the progress of the people assigned to the process.

    Anna C. Head of Fin Crimes Team | Banking

    Great support for inurance company

    My overall experience has been great. I also liked the layout of the platform. The time and control I gained is invaluable. I like the fact that it was very easy to use. It definitely allowed me to shorten the time I had to spend on filling out the SREP questionnaire. I also could easily control the status of work of my team members, check their progress, and monitor on daily basis.

    Verified Reviewer Insurance

    AdaptiveGRC - Big Player in GRC

    Easy to install and easy to configure. Out of the box solution. Cloud based or Server. AdaptiveGRC is an enterprise governance, risk management and compliance (eGRC) solution set with unique and unequalled capabilities. AdaptiveGRC can be deployed as one fully interconnected solution suite, or you can choose one or more modules.

    Leigh M. National Accounts | Consumer Goods