Audyt wewnętrzny: wszystko, co musisz wiedzieć

Audyt wewnętrzny odgrywa kluczową rolę w rozwoju każdej firmy, oferując obiektywną ocenę ryzyka i lepszą skuteczność operacyjną. Audytorzy analizują dokumentację finansową i biznesową, identyfikują nieprawidłowości i oceniają zgodność z przepisami, co znacząco wpływa na usprawnienie działalności operacyjnej organizacji. 

Przeczytaj artykuł i dowiedz się, jakie są rodzaje audytu wewnętrznego i poznaj najlepsze praktyki oraz niezbędne elementy w raportach audytowych.

Czym jest audyt wewnętrzny?

Audyt wewnętrzny charakteryzuje się niezależną działalnością doradczą i kontrolną, której celem jest optymalizacja funkcjonowania firmy i dostarczanie jej wartości dodanej poprzez systematyczne i metodyczne usprawnienie efektywności. Proces ten wspiera również organizację w kontroli wewnętrznej i realizacji jej celów. 

Celem audytu wewnętrznego jest m.in. wsparcie firmy w ocenie jej działań oraz osiąganiu wyznaczonych zadań poprzez systematyczne i metodyczne badanie poszczególnych kwestii. 

Dzięki temu, możliwe jest wprowadzenie obiektywnego podejścia do oceny ładu organizacyjnego, zarządzania ryzykiem, a także przestrzegania i zgodności z regulacjami obowiązującymi w firmie.

Niektóre obszary, na których może skupiać się audyt wewnętrzny w celu oceny, to weryfikacja poprawności danych w organizacji, ryzyka operacyjne, dokumenty finansowe, zgodność z przepisami środowiskowymi, efektywność procedur i systemów, zarządzanie przypadkami oszustw, zgodność z przepisami dotyczącymi zdrowia i bezpieczeństwa oraz zgodność regulacyjna.

Potrzeba przeprowadzenia audytu może wiązać się m.in. z rosnącym poziomem złożoności działalności, oraz coraz bardziej ograniczoną możliwością bezpośredniego kierowania firmą.

Rodzaje audytu wewnętrznego

Audyt wewnętrzny jest niezastąpionym narzędziem, które pomaga firmom w ocenie wielu aspektów ich działalności. Jednak organizacje mogą wykorzystać różne z nich do zwiększenia swojej efektywności i bezpieczeństwa. Jakie są rodzaje audytu wewnętrznego?

Audyt zgodności

Skupia się na sprawdzeniu, czy firma przestrzega obowiązujących przepisów prawnych zgodnych z ich działalnością, normami i wewnętrznymi procedurami. Jest kluczowy w minimalizowaniu ryzyka prawnych regulacji, a także w utrzymaniu pozytywnego wizerunku firmy.

Audyt środowiskowy

Audytowanie działalności przedsiębiorstwa pod kątem wpływu na środowisko obejmuje nie tylko analizę bezpośrednich skutków operacyjnych, ale również sprawdzenie, czy firma stosuje się do obowiązujących przepisów ochrony środowiska. 

Biorąc pod uwagę wzrost zainteresowania kwestiami ekologicznymi i społecznymi ze strony zarządów, inwestorów indywidualnych oraz konsumentów, wewnętrzne zespoły audytowe powinny przywiązywać szczególną uwagę do tych aspektów w swojej pracy.

Audyt bezpieczeństwa i technologii

Ten rodzaj audytu koncentruje się na ocenie systemów informatycznych firmy pod kątem skuteczności technologii oraz bezpieczeństwa. Audytorzy sprawdzają, czy technologie w organizacji są aktualne i czy odpowiednio chronią dane przed cyberatakami oraz innymi zagrożeniami.

Audyt wydajności

Ten typ audytu bada, jak efektywnie firma wykorzystuje swoje zasoby do osiągania założonych celów. Ocena ta pozwala na identyfikację zasobów i sugeruje metody poprawy efektywności operacyjnej.

Audyt finansowy

Skupia się na sprawdzeniu dokładności rachunkowo-księgowej i rzetelności informacji finansowych przedsiębiorstwa. Audyt finansowy jest również niezbędny do oceny, czy finanse firmy są zarządzane prawidłowo, co jest kluczowe zarówno dla wewnętrznych, jak i zewnętrznych interesariuszy.

Audyt operacyjny

Audyt operacyjny analizuje codzienne operacje biznesowe, aby ocenić, czy są one efektywne i zgodne z celami strategicznymi firmy. To wszechstronne podejście pozwala na głębsze zrozumienie operacji i ich optymalizację.

Projekty specjalne

Dotyczą one zadań audytowych, które mogą wynikać z unikalnych problemów lub sytuacji. Projekty te mogą obejmować badania dotyczące potencjalnych nowych rynków, integrację po fuzjach i przejęciach, czy też inne zadania wymagające szczegółowej, dedykowanej analizy.

Cele strategiczne audytu wewnętrznego

Audyt wewnętrzny stanowi istotny element strategii każdej firmy, a wykonywanie audytów specjalistycznych nie powinno być lekceważone. Audytorzy wewnętrzni pracujący w różnorodnych sektorach – od ochrony zdrowia, poprzez technologię, edukację, aż po administrację publiczną – charakteryzują się działalnością niezależną i obiektywną. Ich usługi mają na celu nie tylko zwiększenie efektywności zarządzania ryzykiem i systemów kontroli, ale również identyfikację nowych możliwości na usprawnienia i wykrywanie ewentualnych zagrożeń oraz wspieranie kadry zarządzającej w realizacji celów i zadań przez systematyczną ocenę kontroli zarządczej, a także czynności doradcze.

Jednak cele audytu wewnętrznego nie ograniczają się jedynie do aspektów kontroli i zarządzania ryzykiem, lecz obejmują również rozwijanie świadomości organizacyjnej i poprawę ogólnej efektywności operacyjnej. Dzięki obiektywnej i niezależnej pracy audytorów, możliwe jest nie tylko wychwytywanie i minimalizowanie zagrożeń, ale także identyfikowanie obszarów do optymalizacji i innowacji. W rezultacie, audyt wewnętrzny staje się kluczowym narzędziem strategicznym, które pomaga organizacjom prosperować w dynamicznie zmieniającym się środowisku biznesowym. 

Jasno określone cele audytu, skupiające się na wsparciu realizacji misji organizacji i jej ciągłym doskonaleniu, są fundamentem dla zrównoważonego rozwoju i zdolności adaptacyjnych firmy wobec przyszłych wyzwań.

Proces i etapy audytu wewnętrznego

W zakresie audytu wewnętrznego istotne jest zapewnienie przestrzegania zasad, poprawa efektywności działania oraz identyfikacja potencjalnych obszarów ryzyka. Poniżej zamieszczamy szczegółowe informacje na temat każdego etapu procesu audytu wewnętrznego.

Tworzenie zespołu audytu wewnętrznego

Przed rozpoczęciem audytu kluczowe jest zbudowanie kompetentnego zespołu. Idealni kandydaci do tego zadania to osoby z wyraźnie rozwiniętymi umiejętnościami analitycznymi i krytycznym myśleniem, które potrafią skutecznie się komunikować. Co więcej, każdy audytor powinien charakteryzować się uczciwością, obiektywizmem, dyskrecją i umiejętnością pracy zespołowej.

Ocena ryzyka i planowanie audytu

Proces audytu wewnętrznego rozpoczyna się od oceny ryzyka. Audytorzy identyfikują i analizują wszystkie obszary działalności firmy podlegające kontroli. Następnie, po ocenie ryzyka i przygotowaniu struktury wybierane są te obszary, które zostaną uwzględnione w rocznym planie audytowym. Jest to kluczowy dokument, który określa cele, harmonogram prac, a także role poszczególnych członków zespołu audytowego. 

Istotnym elementem procesu audytowego jest również regularna kontrola postępu prac, dzięki której możliwa jest bieżąca analiza osiągnięć, omówienie problemów i wprowadzenie ewentualnych korekt do planu. Dzięki temu, audyt jest bardziej efektywny, a ciągła komunikacja i współpraca w zespole zapewniają najlepsze wyniki.

Zakres audytu i praca w terenie

Określenie zakresu audytu to kluczowy moment, który pomaga zdefiniować oczekiwania zarówno audytorów, jak i organizacji. Na początku, zespół audytu może stosować metody pośrednie, takie jak np. przegląd istniejących dokumentów. Jednak w trakcie pracy terenowej wykonuje on już różnego rodzaju czynności, w tym testowanie transakcji, prowadzenie obserwacji oraz analizy. Te ostatnie działania mogą być ukierunkowane na konkretny cel, aby sprawdzić określone elementy, mające na celu ogólną weryfikację różnych systemów i procedur.

Raportowanie wyników

Wynikiem pracy zespołu audytu wewnętrznego jest dokładny raport końcowy, który zwykle poprzedza wstępny raport tymczasowy. Tymczasowy raport zawiera pilne lub wrażliwe informacje, które są od razu przekazywane kierownictwu organizacji z uwagi na ich kluczowe znaczenie. 

Przed zatwierdzeniem ostatecznego raportu kontroli, zespół audytu wewnętrznego przedstawia projekt, aby uzyskać dodatkowe uwagi i komentarze, które mogą być włączone do końcowego dokumentu.

Monitorowanie skuteczności wdrożenia rekomendacji

Po zakończeniu ustalonego okresu na wprowadzenie rekomendacji, zespół audytu wewnętrznego przystępuje do realizacji kolejnych działań, mających na celu sprawdzenie, czy zalecenia wynikające z audytu zostały właściwie zaimplementowane lub skorygowane. Ten etap pozwala na ocenę efektywności wprowadzonych zmian oraz zapewnia, że wszystkie niezbędne poprawki zostały dokonane zgodnie z wytycznymi.

Proces przeprowadzany przez zespół audytu, którego usługi obejmują od początkowej oceny ryzyka po końcowe monitorowanie wdrożenia rekomendacji, pokazuje, jak kompleksowe i wieloetapowe podejście może prowadzić do ciągłej poprawy i wzrostu efektywności w każdej organizacji.

Wyzwania związane z audytem wewnętrznym

Z audytem wewnętrznym związanych jest szereg utrudnień, które mogą wyniknąć w trakcie jego przeprowadzania. Najczęstsze z nich to m.in. opór wobec procesu, utrudniony dostęp do informacji i wciąż zmieniające się przepisy. 

Opór wobec audytu wewnętrznego 

Największym wyzwaniem dla audytorów jest opór ze strony personelu, który często postrzega audyt jako zagrożenie dla swojej pozycji lub jako narzędzie do wykrywania błędów i nakładania kar. Dlatego warto tworzyć odpowiednią kulturę, w której audyt postrzegany jest jako proces wspierający rozwój, ale to wymaga stałej edukacji i czasu.

Zachowanie niezależności i obiektywności

Audytorzy muszą zachować niezależność od jednostek, które zostają poddane audytowi, co bywa wyzwaniem, szczególnie w mniejszych firmach z ograniczonymi zasobami ludzkimi. Jednak obiektywność w ocenach jest kluczowa dla utrzymania wiarygodności oraz skuteczności wyników audytu.

Dostęp do informacji

Efektywne zbieranie danych może być utrudnione przez brak odpowiednich systemów informatycznych, niechęć pracowników do dzielenia się informacjami, czy złożoność dokumentacji. W takich przypadkach, wymaga to od audytorów umiejętności negocjacyjnych, aby uzyskać dostęp do niezbędnych zasobów.

Zmieniające się przepisy i standardy

Częste zmiany w przepisach prawnych i standardach rachunkowych zmuszają audytorów do ciągłego dokształcania się i aktualizowania swojej wiedzy. Jest to niezbędne, aby mogli skutecznie oceniać zgodność organizacji z obowiązującymi wymogami.

Zarządzanie zmianami

Wprowadzanie zmian po audycie może napotkać opór lub być nieprawidłowo odbierane przez pracowników. W związku z tym audytor musi posiadać umiejętności zarządzania ryzykiem, aby efektywnie poprzez doradztwo wdrażać poprawki i udowadniać ich wartość dla organizacji.

Jak audyt wewnętrzny pomaga organizacji?

Audyt wewnętrzny pełni kluczową rolę w poprawie efektywności i transparentności działania organizacji. Dzięki identyfikacji słabych punktów w systemach kontrolnych i operacyjnych, możliwe jest wczesne rozpoznanie i naprawienie potencjalnych problemów, zanim przerodzą się one w poważniejsze zagrożenia. Ponadto, poprzez czynności doradcze, audyt wewnętrzny przyczynia się do optymalizacji procesów, co bezpośrednio wpływa na zwiększenie produktywności operacyjnej firmy.

Metodyczne podejście w kwestii audytów pomaga zarządzać ryzykiem poprzez systematyczne ocenianie i rekomendowanie ulepszeń w obszarach, gdzie ryzyko jest największe. Audyty realizowane w uporządkowany sposób zapewniają również zgodność z obowiązującymi przepisami prawnymi i standardami, co jest kluczowe dla uniknięcia sankcji prawnych oraz utrzymania dobrego wizerunku firmy.

Audyt wewnętrzny promuje kulturę transparentności i odpowiedzialności wśród pracowników, co zwiększa zaufanie interesariuszy wewnętrznych i zewnętrznych do działalności organizacji. Jest również nieocenionym narzędziem w procesie podejmowania decyzji strategicznych, dostarczając zarządowi wiarygodnych analiz i danych.

Rozwiązania biznesowe

Platforma AdaptiveGRC oferuje szereg modułów ułatwiających zarządzanie działaniami GRC w Twojej firmie.

Pozwól nam dopasować najlepsze rozwiązanie dla Twojej firmy. Wypełnij poniższy formularz.
ZAREZERWUJ KONSUTLACJĘ

Usprawnij swoje działania GRC dzięki AdaptiveGRC
Uzyskuj szybsze wyniki.

  • Wypełnij formularz.
  • Nasz konsultant wspólnie z Tobą określi potrzeby Twojej firmy.
  • Zaplanujemy demonstrację produktu, aby pokazać wymagane funkcje.
  • Pozyskamy Twoją opinię i dostosujemy narzędzie do Twoich potrzeb.
Wypełnij formularz

    Administratorem Twoich danych osobowych jest C&F S.A. z siedzibą w Warszawie. Twoje dane będą przetwarzane zgodnie z Polityką Prywatności C&F S.A.

    NASZE RECENZJE

    Przeczytaj recenzje, aby dowiedzieć się, co użytkownicy myślą o naszych rozwiązaniach.

    Niezwykle efektywne oprogramowanie GRC w atrakcyjnej cenie

    AdaptiveGRC oferuje dużą elastyczność w obsłudze procesów GRC i audytu. Produkt jest stale rozwijany, a klienci regularnie otrzymują dostęp nowe możliwości i funkcjonalności. Co więcej, cena jest bardzo konkurencyjna w porównaniu do innych produktów na rynku. Zespół wsparcia jest elastyczny i odpowiednio reaguje na potrzeby klientów.

    Sebastian B. Dyrektor Generalny | Bezpieczeństwo komputerowe i sieciowe

    Wszechstronna platforma do zarządzania ryzykiem i zgodnością

    Korzystałem z modułów AdaptiveGRC do zarządzania zgodnością i ryzykiem przez ponad rok. Wdrożenie przebiegło płynnie, a zespół wsparcia zawsze służył pomocą. Szczególnie cenię sobie funkcjonalności oferowane przez AdaptiveGRC – wszystkie procesy GRC są zarządzane za pomocą jednego narzędzia, które korzysta z jednej bazy danych. Narzędzie to pomogło mojej organizacji obniżyć koszty operacyjne i lepiej zrozumieć ryzyka.

    Marcin K. Dyrektor ds. bezpieczeństwa informacji | Usługi finansowe

    Doskonałe narzędzie do kontroli zgodności

    Niesamowite jest to, że dzięki AdaptiveGRC zarządzanie indywidualnymi ocenami można skrócić z dni do minut. Narzędzie umożliwia generowanie raportów dla różnych interesariuszy, zawierających wybrane dane z wyników ocen. Bardzo doceniam możliwość tworzenia list specyfikacji zgodności dla kontraktów z dostawcami czy wewnętrznych działów.

    Jasween K. Zgodność w branży farmaceutycznej

    AdaptiveGRC wspiera firmy ubezpieczeniowe w zarządzaniu ryzykiem i zgodnością

    Używałem AdaptiveGRC do wsparcia procesów zarządzania zgodnością w firmach ubezpieczeniowych, które musiały dostosować się do wymagajacych regulacji branżowych. Używałem też AdaptiveGRC do zarządzania i monitorowania procesów zarządzania danymi po wejściu w życie RODO. Doświadczyłem znacznego wzrostu efektywności w obu przypadkach.

    Recenzent zweryfikowany Ubezpieczenia | Samozatrudnienie

    W nazwie AdaptiveGRC zawiera się wszystko

    Jak sugeruje nazwa, AdaptiveGRC to kompleksowe rozwiązanie GRC, które można dostosować do organizacji z różnych branż i różnej wielkości. Zespół AGRC wykonał znakomitą pracę, projektując i tworząc najlepsze w swojej klasie rozwiązanie GRC, które odpowiada na wyzwania dzisiejszego niepewnego i szybko zmieniającego się globalnego klimatu biznesowego. Współpraca z zespołem AGRC była przyjemnością, a wsparcie, które zapewnili, było wyjątkowe.

    D Scott C. Rozwój Biznesu | Biotechnologia

    Instytucje finansowe mogą znacznie skorzystać na AdaptiveGRC

    Cieszę się, że mogę używać AdaptiveGRC w mojej pracy. To dedykowane rozwiązanie jest bardzo pomocne każdemu, kto musi wypełnić kwestionariusz SREP. Dodatkowy czas, który zyskałem, był bezcenny. Design platformy również bardzo mi się podoba. Prostota użytkowania jest dużym plusem. Dzięki możliwości porównywania formularzy z poprzednich lat, mogłem skrócić czas potrzebny na wypełnienie nowego kwestionariusza. Ponadto, mogę monitorować postępy osób zaangażowanych w proces.

    Anna C. Szef Zespołu ds. Przestępstw Finansowych | Bankowość

    Świetne wsparcie dla firmy ubezpieczeniowej

    Moje ogólne doświadczenia są bardzo pozytywne. Czas i kontrola nad procesami, które zyskałem, są nieocenione. Podoba mi się, że platforma jest bardzo łatwa w obsłudze. Zdecydowanie pozwoliło mi to skrócić czas potrzebny na wypełnienie kwestionariusza SREP. Mogę również łatwo kontrolować status pracy moich członków zespołu, sprawdzać ich postępy i monitorować na bieżąco wydarzenia.

    Recenzent zweryfikowany Ubezpieczenia